Incabloc là gì? Bí mật sau 1 chiếc đồng hồ cơ tuyệt hảo

Trong thế giới đồng hồ cơ, mỗi cú rơi hay va chạm đều có thể gây hư hại nghiêm trọng đến các linh kiện tinh xảo bên trong bộ máy. Nhằm khắc phục điều này, các nghệ nhân chế tác đồng hồ đã sáng tạo ra hệ thống chống sốc Incabloc – một cơ cấu thông minh giúp bảo vệ “trái tim” của đồng hồ khỏi những tác động bất ngờ. Vậy Incabloc là gì, nó hoạt động ra sao và vì sao lại được xem là tiêu chuẩn chống sốc phổ biến nhất hiện nay? Cùng TopWatch khám phá chi tiết trong bài viết dưới đây nhé!

Incabloc là gì?

Incabloc là một hệ thống chống sốc bằng lò xo được tích hợp trong bộ máy đồng hồ cơ học, với nhiệm vụ chính là bảo vệ trục bánh xe cân bằng – một trong những bộ phận mỏng manh và dễ tổn thương nhất khi đồng hồ bị rơi hoặc va đập mạnh.

Cấu trúc của Incabloc cho phép chân kính và trục bánh xe có thể dịch chuyển nhẹ khi có lực tác động, nhờ đó hấp thụ chấn động và tránh nguy cơ gãy trục. Điểm đặc trưng giúp nhận biết hệ thống này là hình dáng giống cây đàn lia bao quanh viên chân kính, rất dễ quan sát qua mặt đáy máy.

Các cột mốc phát triển hệ thống Incabloc

Từ khi ra đời, hệ thống chống sốc Incabloc đã trải qua nhiều bước cải tiến quan trọng, góp phần nâng cao độ bền và độ chính xác cho đồng hồ cơ học. Cùng TopWatch điểm lại những dấu mốc đáng nhớ trong hành trình phát triển của cơ chế này.

• Năm 1934: Georges Braunschweig và Fritz Marti chính thức phát minh hệ thống Incabloc.

• Năm 1935: Hơn 300.000 bộ giảm xóc Incabloc được sản xuất và chuyển giao đến các nhà sản xuất đồng hồ.
• Những năm 1940s: Incabloc đẩy mạnh chiến dịch quảng bá toàn cầu, tạo ra sự nhận diện thương hiệu rộng rãi và thúc đẩy nhu cầu sử dụng trên toàn thế giới.
• Năm 1963: Công ty Porte-Echappement Universel SA (sau này là Portescap SA) tại La Chaux-de-Fonds trở thành đơn vị sản xuất chủ lực của Incabloc.
• Những năm 1970s: Mỗi năm có tới 36 triệu bộ Incabloc được sản xuất – đánh dấu thời kỳ hoàng kim. Tuy nhiên, sự xuất hiện của đồng hồ quartz và điện tử bắt đầu làm nhu cầu giảm sút.
• Những năm 1980s: Portescap rút khỏi lĩnh vực này để tập trung vào sản xuất vi động cơ. Mảng Incabloc được tách ra và tìm hướng đi mới.
• Năm 1988: Eric Zutter mua lại mảng sản phẩm từ Portescap và sáng lập Incabloc SA, với sứ mệnh gìn giữ và phục hồi hệ thống chống sốc huyền thoại này.
• Năm 1992: Con trai ông, Wilfred Sutter, tiếp quản công ty trong bối cảnh ngành đồng hồ cơ bắt đầu phục hồi mạnh mẽ.
• Năm 2003: Wilfred Sutter chính thức mua lại toàn bộ Incabloc SA, tiếp tục mở rộng sản xuất và duy trì vị thế của Incabloc trong ngành đồng hồ cơ học cao cấp.

Cấu tạo hệ thống Incabloc

Hệ thống Incabloc là một trong những cơ chế chống sốc phổ biến nhất trong đồng hồ cơ, được sử dụng rộng rãi từ các bộ máy giá phải chăng đến những mẫu cao cấp đạt chuẩn COSC. Một bộ chống sốc Incabloc hoàn chỉnh thường bao gồm 5 bộ phận chính:

• Block (Khuôn) – Giá đỡ cố định toàn bộ hệ thống vào bộ máy.
• Bushing (Ống lót trục) – Hỗ trợ trục bánh xe cân bằng và giữ cố định chân kính xuyên tâm.
• Pierced Jewel (Hole Jewel) – Chân kính có lỗ xuyên tâm, giúp dẫn hướng trục.
• Cap Stone (Chân kính đầu) – Đặt phía trên Hole Jewel, giúp hấp thụ chấn động theo phương dọc.
• Lyre Spring (Lò xo đàn lia) – Lò xo hình cây đàn lia giúp giữ cố định toàn bộ hệ thống và cho phép di chuyển nhẹ khi có va chạm.

Chất liệu cấu thành hệ thống Incabloc

• Lò xo (Lyre Spring): Làm từ hợp kim Durinco – có độ cứng cao tới 600Hv, bền bỉ và đàn hồi tốt. Bề mặt thường được mạ nickel hoặc mạ vàng để tăng tính chống ăn mòn và thẩm mỹ.
• Chân kính (Cap Stone & Hole Jewel): Cả hai đều sử dụng ruby tổng hợp, không chỉ có độ cứng cao mà còn ổn định và đồng nhất hơn ruby tự nhiên. Ruby tổng hợp giúp giảm ma sát tối ưu, đặc biệt khi được phủ thêm lớp Epilame để tăng khả năng trượt và chống bám dầu.
• Bushing và khung giữ (Holder & Block): Được chế tạo từ đồng thau, sau đó được xử lý bề mặt bằng mạ vàng hoặc mạ nickel để tăng độ bền, độ cứng và khả năng phản xạ ánh sáng, góp phần tăng tính thẩm mỹ tổng thể cho bộ máy.

Cơ chế hoạt động của Incabloc

Hệ thống Incabloc giúp bảo vệ các bộ phận quan trọng trong đồng hồ cơ, đặc biệt là trục bánh xe cân bằng, khỏi những tổn thương do va chạm hoặc rơi rớt. Quá trình hoạt động của Incabloc được chia thành 2 giai đoạn chính:

• Giai đoạn 1:

Khi đồng hồ bị va đập, năng lượng từ cú sốc sẽ truyền qua trục bánh lắc. Lúc này, khối đệm đàn hồi (lyre spring và hệ thống giữ chân kính) sẽ hấp thụ lực tác động, giúp phân tán năng lượng thay vì dồn trực tiếp vào trục – nơi dễ gãy nhất.

• Giai đoạn 2:

Sau khi hấp thụ xung lực, hệ thống Incabloc lập tức kích hoạt chuyển động đàn hồi nhằm tránh việc trục bánh lắc va đập trực tiếp vào chân kính mũ (cap stone). Đồng thời, lyre spring cũng đảm nhiệm vai trò giữ chân kính không bị bật ra ngoài, duy trì độ chính xác và ổn định cho bộ máy.

Qua cơ chế này, có thể thấy các chân kính trong đồng hồ cơ được đặt tại các điểm trọng yếu, không chỉ để giảm ma sát mà còn hạn chế tối đa tác động của chấn động vật lý lên những linh kiện mỏng manh nhất.

Tại sao đồng hồ cần có bộ giảm xóc Incabloc?

Trong một bộ máy đồng hồ cơ, trục quay và vòng bi của bánh xe cân bằng (Balance Wheel) là những bộ phận cực kỳ mỏng manh và dễ hư hỏng khi gặp va đập mạnh. Nếu không có cơ chế bảo vệ, mỗi cú rơi hoặc va chạm đều có thể dẫn đến gãy trục, lệch bánh lắc, khiến đồng hồ mất chính xác và phải sửa chữa thường xuyên.

Incabloc được thiết kế để hấp thụ lực chấn động theo nhiều hướng – từ hướng trục, hướng tâm cho đến các góc chéo. Điều này đạt được nhờ vào việc gắn chân kính trên các lò xo đàn hồi đặc biệt, cho phép chúng dịch chuyển linh hoạt, giảm áp lực dồn lên trục khi bị tác động và giúp định tâm lại bánh xe sau va đập.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ, Incabloc còn:

• Giảm ma sát tại các điểm tiếp xúc quan trọng
• Tăng độ bền và ổn định hoạt động cho bộ máy
• Cải thiện độ chính xác trong thời gian dài sử dụng

Chính vì vậy, hệ thống chống sốc Incabloc đã trở thành một phần không thể thiếu trong hầu hết các dòng đồng hồ cơ hiện đại, từ phổ thông đến cao cấp.

Incabloc có chống sốc tuyệt đối không?

👉 Đồng hồ được trang bị Incabloc không phải là chống sốc tuyệt đối, nhưng mang lại sự an tâm rõ rệt khi xảy ra những va chạm ngoài ý muốn như trượt tay, va cạnh bàn hoặc rơi từ độ cao thấp.

Thực tế cho thấy, Incabloc giúp giảm đáng kể nguy cơ gãy trục bánh xe cân bằng – một trong những lỗi nghiêm trọng và tốn kém nhất khi sửa đồng hồ cơ. Dù đồng hồ vẫn có thể sai số sau va đập mạnh, nhưng khả năng phải thay trục hoặc can thiệp sâu vào bộ máy được hạn chế đáng kể so với các bộ máy không có hệ thống chống sốc.

Incabloc khác gì so với các hệ thống chống sốc khác?

Bên cạnh Incabloc, ngành đồng hồ còn tồn tại một số hệ thống chống sốc khác như: KIF, Diashock hay Paraflex. Mỗi hệ thống có triết lý thiết kế và phạm vi ứng dụng riêng.

• KIF: Có thiết kế gọn hơn, thường xuất hiện trên các bộ máy Thụy Sĩ cao cấp. KIF mang lại khả năng chống sốc tương đương Incabloc nhưng khó sửa chữa và ít phổ biến hơn.
• Diashock (Seiko): Là hệ thống chống sốc do Seiko phát triển, có cấu trúc riêng và tích hợp sâu vào thiết kế bộ máy. Diashock phản ánh triết lý tự chủ kỹ thuật của đồng hồ Nhật Bản.
• Paraflex (Rolex): Hệ thống chống sốc độc quyền, được tối ưu riêng cho bộ máy Rolex, tập trung vào khả năng chịu va đập mạnh và độ ổn định lâu dài.

Nhìn chung, Incabloc không phải là hệ thống chống sốc duy nhất, nhưng nhờ tính hiệu quả, phổ biến và dễ bảo trì, Incabloc vẫn được xem là tiêu chuẩn chống sốc quen thuộc nhất trong đồng hồ cơ học.

Đoạn kết

Dù công nghệ chế tác đồng hồ ngày càng tiên tiến, Incabloc vẫn là một trong những hệ thống chống sốc đáng tin cậy nhất, góp phần duy trì độ chính xác, độ bền và tuổi thọ lâu dài cho đồng hồ cơ. Chính sự đơn giản trong thiết kế nhưng hiệu quả vượt trội đã giúp Incabloc giữ vững vị thế của mình suốt gần một thế kỷ qua. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc thắc mắc nào, đừng ngần ngại để lại bình luận bên dưới, TopWatch luôn sẵn sàng giải đáp và đồng hành cùng bạn trên hành trình khám phá thế giới đồng hồ!